ვაჟა-ფშაველა-„ალუდა ქეთელაური“

 თავისებურება 1.  ვაჟა-ფშაველას პოემების შესწავლისას მოსწავლეებს ძირითად დაბრკოლებას უქმნის ტექსტის ენა. კუთხური მეტყველება,  დიალექტური  ფორმები შინაარსის სრულყოფილად გააზრებას აფერხებს.   მიუხედავად იმისა, რომ ამჯერად კონკრეტულად „ალუდა ქეთელაურზე“ ვსაუბრობთ, ეს თავისებურება ვაჟა-ფშაველას სხვა პოემების  შესწავლის დროსაც იჩენს თავს.

პრობლემა - კუთხური მეტყველება, დიალექტური ფორმები მოსწავლეს შინაარსის სრულყოფილად გააზრებაში უშლის ხელს.   ის, რაც მოსწავლეს აფერხებს ამ შემთხვევაში, ლექსიკის გასამდიდრებლად უნდა გამოვიყენოთ.

აქტივობა- დიალექტიზმები უნდა განვუმარტოთ,   ვისარგებლოთ ლექსიკონით. თითოეული ფორმის განმარტების შემდეგ , შეგვიძლია, გამოგამოვიყენოთ აქტივობა პირობითი სათაურით  „სიტყვების ყუთი“/“სიტყვების გუდა“. წინასწარ მოვამზადოთ

რა შეუბრალებელია ადამიანი?!

[ვაჟა–ფშაველას მოთხრობების მიხედვით]   

როგორ დავწეროთ თემა?

1. შესავალი – 

• პირველ რიგში, უნდა აღნიშნოთ, რომელი მოთხრობიდან არის ეს გამოთქმა,
• რომელ მოთხრობაშია დასმული ამ ფორმულირებით ადამიანის შეუბრალებლობის საკითხი;
• აქვე უნდა მიუთითოთ, ჩამოთვალოთ ის მოთხრობები, რომლებიც ასევე ეხება ამ თემას;

2. ძირითადი ნაწილი, მსჯელობა–

”კაი ყმა” (პროექტი)

ავტორი: X კლასელი (ექსტრემალი)

      ქართულ ფოლკლორში მრავალი ლექსი, მოთხრობა თუ პოემა აქებს და ადიდებს კაი ყმას, ანუ ვაჟკაცს, რაინდს, მამაცს, ძლიერს და გამბედავს – ამ ყველაფერს ერთ ადამიანში გაერთიანებულს. რკინის გული, შევარდნის მუხლი, ქორის თვალი, შეუპოვარი, ძლიერი, ჟინიანი -აი, ის თვისებები, რომლებიც აუცილებლად უნდა ახასიათებდეს ქართველ კაი ყმას. ქართულ მოთხრობებში კაი ყმა ყოველთვის საუკეთესო თვისებებით გამოირჩეოდა.
ნ.ნათაძის აზრით, რაინდობა ფეოდალური კულტურის ერთ-ერთი თანმდევი კულტურაა, რომელიც განსაკუთრებით საქართველოში და ევროპაში იკვეთება. რაინდს ჰმართებდა არა მარტო სამხედრო სამსახური, არამედ საგმირო საქმეები, გასაჭირში ჩავარდნილის დახმარება და სახელის ძიება (არა სიმდიდრის).

ჩემი ვედრება

ვაჟა–ფშაველა ლექსში "ჩემი ვედრება" აყალიბებს თავის პრინციპებსა და შეხედულებებს, წარმოთქვამს სათხოვარს უფლისადმი. შესავედრებელი, მართლაც, რომ ბევრია, თუმცა ნუსხა ყველა ადამიანს სხვადასხვა აქვს. ჩემი აზრით, ვაჟას ვედრება ღვთისადმი არის ნიმუში ადამიანობისა, კეთილშობილებისა, მოკრძალებულობისა.
ვაჟა–ფშაველას ლექსს –"ჩემი ვედრება"– კითხულობს ირაკლი უჩანეიშვილი.